Kısa cevap: Bakırın ağırlığı, hacmi ile yoğunluğunun çarpımıdır: Ağırlık (g) = Hacim (cm³) × 8,96. Bakırın yoğunluğu (özgül ağırlığı) 8,96 g/cm³, yani 8.960 kg/m³'tür. Pratik kural: 1 mm kalınlığındaki 1 m² bakır levha 8,96 kg gelir; kalınlık iki katına çıkınca ağırlık da iki katına çıkar. Aşağıda levha, boru, lama (bara), çubuk ve tel için formüller ve hazır ağırlık tabloları var.
Bakırın Yoğunluğu ve Özgül Ağırlığı
Saf bakırın yoğunluğu 8,96 g/cm³'tür. Bu değer bakırın özgül ağırlığı olarak da kullanılır: 1 cm³ bakır 8,96 gram, 1 dm³ (1 litre hacim) bakır 8,96 kg, 1 m³ bakır 8.960 kg gelir. Alaşımlarda (pirinç, bronz) yoğunluk biraz farklıdır; bu yazıdaki hesaplar saf bakır içindir.
Bakır Ağırlık Hesaplama Formülü
Ağırlık (kg) = Hacim (cm³) × 8,96 ÷ 1.000
Bütün ölçüleri aynı birime (cm) çevirip hacmi hesaplayın, sonra 8,96 ile çarpın. 1.000'e bölmek gramı kilograma çevirir.
Bakır Levha Ağırlık Hesaplama
Formül: Ağırlık (kg) = Uzunluk (cm) × Genişlik (cm) × Kalınlık (cm) × 8,96 ÷ 1.000
Örnek: 100 cm × 50 cm × 1 mm (0,1 cm) levha: 100 × 50 × 0,1 = 500 cm³; 500 × 8,96 ÷ 1.000 = 4,48 kg.
Bakır Levha Ağırlık Tablosu (1 m²)
| Kalınlık | 1 m² ağırlığı | 1 m × 2 m levha |
|---|---|---|
| 0,3 mm | 2,69 kg | 5,38 kg |
| 0,5 mm | 4,48 kg | 8,96 kg |
| 0,6 mm | 5,38 kg | 10,75 kg |
| 0,8 mm | 7,17 kg | 14,34 kg |
| 1 mm | 8,96 kg | 17,92 kg |
| 1,5 mm | 13,44 kg | 26,88 kg |
| 2 mm | 17,92 kg | 35,84 kg |
| 3 mm | 26,88 kg | 53,76 kg |
Yuvarlak Bakır Disk Ağırlığı
Formül: Ağırlık (g) = 3,14 × (Çap ÷ 2)² × Kalınlık (cm) × 8,96. Örnek: 18 cm çaplı, 0,5 mm disk ≈ 114 g; 30 cm çaplı, 1 mm disk ≈ 633 g. Bakır tepsilerin ölçüye göre ağırlığı için: bakır tepsi kaç kilo gelir.
Bakır Boru Ağırlık Hesaplama
Boru içi boş olduğu için dış silindirden iç boşluk çıkarılır.
Formül: Metre ağırlığı (kg/m) = 3,14 × (Dış çap − Et kalınlığı) × Et kalınlığı × 8,96 ÷ 1.000 (ölçüler mm)
Örnek: 15 × 1 mm boru: 3,14 × (15 − 1) × 1 × 8,96 ÷ 1.000 ≈ 0,394 kg/m.
Bakır Boru Metre Ağırlıkları
| Dış çap × et kalınlığı | Metre ağırlığı |
|---|---|
| 12 × 1 mm | 0,310 kg/m |
| 15 × 1 mm | 0,394 kg/m |
| 18 × 1 mm | 0,479 kg/m |
| 22 × 1 mm | 0,591 kg/m |
| 28 × 1,5 mm | 1,119 kg/m |
| 35 × 1,5 mm | 1,414 kg/m |
Kangal bakır borunun toplam ağırlığı, metre ağırlığının kangal uzunluğuyla çarpılmasıyla bulunur.
Bakır Lama ve Bara Ağırlık Hesaplama
Formül: Metre ağırlığı (kg/m) = Genişlik (mm) × Kalınlık (mm) × 8,96 ÷ 1.000
| Lama / bara ölçüsü | Metre ağırlığı |
|---|---|
| 15 × 3 mm | 0,403 kg/m |
| 20 × 3 mm | 0,538 kg/m |
| 20 × 5 mm | 0,896 kg/m |
| 30 × 5 mm | 1,344 kg/m |
| 40 × 5 mm | 1,792 kg/m |
| 50 × 5 mm | 2,240 kg/m |
| 30 × 10 mm | 2,688 kg/m |
Bakır Çubuk (Mil) Ağırlık Hesaplama
Formül: Metre ağırlığı (kg/m) = 3,14 × Çap² ÷ 4 × 8,96 ÷ 1.000 (çap mm)
Örnek: 20 mm çaplı, 1 m çubuk: 3,14 × 400 ÷ 4 × 8,96 ÷ 1.000 ≈ 2,81 kg.
| Çap | Metre ağırlığı |
|---|---|
| 5 mm | 0,176 kg/m |
| 8 mm | 0,450 kg/m |
| 10 mm | 0,704 kg/m |
| 12 mm | 1,013 kg/m |
| 16 mm | 1,802 kg/m |
| 20 mm | 2,815 kg/m |
| 25 mm | 4,398 kg/m |
| 30 mm | 6,333 kg/m |
Bakır Tel ve Kablo Ağırlık Hesaplama
Kablolarda kesit genellikle mm² olarak verilir. Formül: Metre başına bakır (g/m) = Kesit (mm²) × 8,96. Kablo yalıtımı bu hesaba dahil değildir; yalnızca bakır iletkenin ağırlığını verir.
| Kesit | Metre başına bakır | 100 m'de bakır |
|---|---|---|
| 1,5 mm² | 13,4 g | 1,34 kg |
| 2,5 mm² | 22,4 g | 2,24 kg |
| 4 mm² | 35,8 g | 3,58 kg |
| 6 mm² | 53,8 g | 5,38 kg |
| 10 mm² | 89,6 g | 8,96 kg |
| 16 mm² | 143,4 g | 14,34 kg |
Ağırlıktan Fiyat Hesaplama
Bakır kilo üzerinden alınıp satıldığı için ağırlığı bulduktan sonra fiyat hesabı kolaydır: Fiyat = Ağırlık (kg) × Bakır kg fiyatı. Güncel bakır kg fiyatı ve gram fiyatı için: güncel bakır kg fiyatı. El yapımı bakır ürünlerde fiyata işçilik ve kalay da eklenir.
Pratik İpuçları
- Bütün ölçüleri aynı birime çevirin; mm ile cm'yi karıştırmak en sık yapılan hatadır.
- Kalay kaplama çok ince olduğu için ağırlık hesabında ihmal edilir.
- El yapımı ürünlerde dövme ve kenar kıvırma nedeniyle gerçek ağırlık hesaptan birkaç yüzde farklı olabilir.
- Hesapladığınız ağırlık gerçek ağırlıktan belirgin düşükse malzeme saf bakır olmayabilir.
Saf bakır levha ve plaka ürünlerimiz için: saf bakır levha.
Sıkça Sorulan Sorular
Bakırın yoğunluğu kaçtır?
Saf bakırın yoğunluğu 8,96 g/cm³, yani 8.960 kg/m³'tür.
Bakırın özgül ağırlığı nedir?
Bakırın özgül ağırlığı 8,96'dır; 1 cm³ bakır 8,96 gram gelir.
1 m² bakır levha kaç kilo gelir?
Kalınlığa bağlıdır: 0,5 mm levha 4,48 kg, 1 mm levha 8,96 kg, 2 mm levha 17,92 kg gelir.
Bakır boru ağırlığı nasıl hesaplanır?
Metre ağırlığı = 3,14 × (dış çap − et kalınlığı) × et kalınlığı × 8,96 ÷ 1.000 (ölçüler mm). Örneğin 15 × 1 mm boru yaklaşık 0,394 kg/m gelir.
Bakır lama ağırlığı nasıl hesaplanır?
Metre ağırlığı = genişlik (mm) × kalınlık (mm) × 8,96 ÷ 1.000. Örneğin 30 × 5 mm lama 1,344 kg/m gelir.
Bakır çubuk ağırlığı nasıl hesaplanır?
Metre ağırlığı = 3,14 × çap² ÷ 4 × 8,96 ÷ 1.000 (çap mm). Örneğin 20 mm çubuk yaklaşık 2,81 kg/m gelir.
Kablodaki bakır nasıl hesaplanır?
Kesit (mm²) × 8,96 metre başına gram bakırı verir. Örneğin 2,5 mm² kablonun 1 metresinde 22,4 gram bakır vardır.
Bu yazı, Kahramanmaraş'taki Moda Bakır atölyesinin ustaları tarafından hazırlanmıştır.