Kısa cevap: Mıhlama ve kuymak; tereyağında kavrulan mısır ununa su ve peynir eklenerek yapılan Karadeniz yemeğidir. 3 kişilik mıhlama için 3 yemek kaşığı tereyağı, 3 yemek kaşığı mısır unu, 1,5 su bardağı su ve 200-250 gram kolot ya da telli peynir yeterlidir. Su ılık ya da oda sıcaklığında, azar azar ve sürekli karıştırarak eklenirse topaklanmaz. Peynir eriyip tereyağı tavanın kenarından ayrılmaya başladığında mıhlama olmuştur.
Mıhlama ile Kuymak Arasındaki Fark Nedir?
Mıhlama ve kuymak aynı yemeğin bölgeden bölgeye değişen adlarıdır; malzemeleri ve yapılışı neredeyse aynıdır. Bazı evlerde kuymak biraz daha sulu ve akışkan, mıhlama ise daha peynirli ve koyu yapılır. Yemek Karadeniz'e, özellikle Trabzon ve Rize mutfağına aittir.
Kaç Kişilik Mıhlama Tarifi: 2, 3 ve 4 Kişilik Ölçüler
| Kişi | Tereyağı | Mısır unu | Su | Peynir | Tava çapı |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 kişilik | 1 yemek kaşığı | 1 yemek kaşığı | Yarım su bardağı | 70-80 g | 14-16 cm |
| 2 kişilik | 2 yemek kaşığı | 2 yemek kaşığı | 1 su bardağı | 150 g | 18-20 cm |
| 3 kişilik | 3 yemek kaşığı | 3 yemek kaşığı | 1,5 su bardağı | 200-250 g | 22 cm |
| 4 kişilik | 4 yemek kaşığı | 4 yemek kaşığı | 2 su bardağı | 300 g | 24 cm |
Ölçüler ev usulüdür; peynirin tuzuna ve kıvam tercihinize göre suyu biraz artırıp azaltabilirsiniz.
Adım Adım Bakır Tavada Mıhlama
- Tava: içi kalaylı bir bakır tava ya da sahan kullanın. Tavayı boşken yüksek ateşte ısıtmayın; orta ateş yeterlidir.
- Kavurma: tereyağını eritin, mısır ununu ekleyip tahta kaşıkla 2-3 dakika, hafif kokusu çıkana kadar kavurun. Un yanarsa mıhlama acılaşır.
- Su: ılık ya da oda sıcaklığındaki suyu azar azar ekleyin ve her eklemede hızlıca karıştırın. Kıvam koyulaşana kadar pişirin.
- Peynir: rendelenmiş ya da parçalanmış peyniri ekleyin, ateşi kısın. Kenarlardan ortaya doğru hafifçe karıştırın; çok karıştırmak peynirin uzamasını azaltır.
- Pişme işareti: peynir eriyip uzamaya başladığında ve tereyağı tavanın kenarından ayrıldığında mıhlama olmuştur. Tavada sıcak servis edin.
Bakır tava ısıyı hızlı ve tabana eşit yaydığı için tereyağının yanmadan kavrulmasını ve peynirin tek noktada dibe tutmadan erimesini kolaylaştırır. Ateşi kıstığınızda da tava hızlı soğur; peynir aşırı pişmeden ocaktan alabilirsiniz. Tava modelleri için: bakır tava ve sahan.
Mıhlamaya Sıcak Su mu Soğuk Su mu Konur?
"Kuymak soğuk suyla mı yapılır, sıcak suyla mı" sorusunun tek bir doğru cevabı yoktur; evden eve değişir. Ilık ya da oda sıcaklığındaki su, kavrulmuş mısır ununa eklendiğinde topaklanmayı en kolay önleyen seçenektir. Sıcak suyla yapacaksanız suyu çok daha yavaş ekleyip hiç durmadan karıştırmanız gerekir. Hangi suyu kullanırsanız kullanın, topaklanmanın asıl sebebi suyun bir anda dökülmesidir.
Mıhlama Neden Uzamaz, Topaklanır ya da Kesilir?
- Uzamıyorsa: peynir uygun değildir. Uzayan mıhlama için taze kolot, telli peynir ya da tam yağlı, yumuşak kaşar gerekir. Yağı az ya da çok bekletilmiş peynir uzamaz.
- Topaklanıyorsa: su bir anda eklenmiş ya da un yeterince kavrulmamıştır. Suyu azar azar ekleyip sürekli karıştırın.
- Yağı ayrılıp peynir kesiliyorsa: ateş fazla yüksektir ya da peynir çok tuzludur. Peyniri ekledikten sonra ateşi kısın. Kenarlardan biraz tereyağı sızması ise normaldir, pişmenin işaretidir.
Kaşarlı Mıhlama Olur mu?
Olur. Geleneksel mıhlama kolot peyniriyle yapılsa da evde kaşarlı mıhlama da çok yapılır. Tam yağlı, taze kaşar kullanın, ateşi kısık tutun ve peyniri ekledikten sonra az karıştırın. Kaşar ile biraz telli peyniri karıştırmak hem uzamayı hem lezzeti artırır.
Mısır Unsuz Kuymak Olur mu?
Olur. Evde mısır unu yoksa aynı ölçüde buğday unu ya da irmik kullanılabilir. Buğday unuyla daha açık renkli ve yumuşak, irmikle daha taneli bir kuymak olur. Geleneksel tadı mısır unu verir. Sebze sevenler için tereyağında soteledikleri ıspanağın üzerine aynı tarifi uygulayıp ıspanaklı mıhlama yapabilir, üzerine yumurta kırarak servis edebilir.
Bebek Mıhlaması: Bebeklere Mıhlama ve Kuymak Ne Zaman Verilir?
Kısa cevap: Bebeklere ek gıdaya 6. ayda başlanır. Mıhlama ve kuymak bu dönemden sonra, tuzsuz yapılıp yumuşak kıvamda ve ılık verilir. Hangi ayda başlayacağınızı ve yumurtayı ne zaman ekleyeceğinizi çocuk doktorunuza danışın.
Dünya Sağlık Örgütü, ilk 6 ay yalnızca anne sütü, 6. aydan sonra ek gıda önerir. Mıhlamanın malzemeleri (mısır unu, tereyağı, peynir) ek gıda döneminde kullanılan besinlerdir; asıl dikkat edilecek nokta tuzdur. İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS), 1 yaşından küçük bebeklerin yemeğine tuz eklenmemesini ve tuzlu peynirlerden kaçınılmasını önerir. Karadeniz'in kolot ve telli peynirleri tuzludur; bebek mıhlamasında tuzsuz lor veya tuzsuz beyaz peynir kullanın.
Bebek mıhlaması tarifi (1 porsiyon): 1 tatlı kaşığı tereyağı, 1 yemek kaşığı mısır unu, yarım su bardağı ılık su, 1-2 yemek kaşığı tuzsuz lor veya tuzsuz beyaz peynir.
- Tereyağını içi kalaylı küçük bakır tavada kısık ateşte eritin.
- Mısır ununu ekleyip tahta kaşıkla 2-3 dakika kavurun.
- Ilık suyu azar azar ekleyin, topaklanmaması için sürekli karıştırarak koyulaştırın.
- Peyniri ekleyin, eriyince ocaktan alın.
- Ilıtın; uzun peynir telleri kalmayacak şekilde kaşıkla küçük lokmalar halinde verin.
Kuymak da aynı şekilde yapılır; mısır unu yerine irmik kullanırsanız daha yumuşak bir kıvam elde edersiniz. Yumurtalı bebek kuymağında yumurtayı tamamen pişene kadar karıştırın; çiğ veya az pişmiş yumurta bebeklere verilmez.
Bebek yemeğini bakır tavada pişirirken: tavanın içi kalaylı ve kalay sağlam olmalı; içinde kırmızı bakır görünüyorsa önce yeniden kalaylatın. Kalay 232 °C civarında erir; boş tavayı yüksek ateşte bırakmayın. Metal kaşıkla kazımayın, tahta kaşık kullanın. Pişen yemeği tavada bekletmeyin. Bakır tavanın sağlıkla ilgili bütün soruları için: bakır tava sağlıklı mı. Bu bölüm genel bilgi içindir; bebeğinizin beslenmesiyle ilgili kararları çocuk doktorunuzla birlikte verin.
Mıhlama Tavası Nasıl Seçilir?
- İçi kalaylı olmalı: mıhlama doğrudan tavada pişip tavada servis edilir; yemeğe değen yüzey kalaylı olmalıdır.
- Ölçü: kişi sayısına göre yukarıdaki tablodaki çapları esas alın; tava çok büyük olursa mıhlama yayılır ve çabuk kurur.
- Kenar yüksekliği: sahan ve yumurta tavası gibi alçak kenarlı tavalar karıştırmayı ve servisi kolaylaştırır.
- Kulp: sofraya tavayla geleceği için sağlam perçinli kulplar tercih edin.
Atölyemizde 14 cm'den 27 cm'ye kadar elde dövülmüş, içi kalaylı bakır yumurta tavası ve sahan üretiyoruz: bakır mıhlama tavası ve sahan modelleri.
Sıkça Sorulan Sorular
3 kişilik kuymak için ne kadar malzeme gerekir?
3 yemek kaşığı tereyağı, 3 yemek kaşığı mısır unu, 1,5 su bardağı su ve 200-250 gram kolot ya da telli peynir yeterlidir. 22 cm çaplı bir tava uygundur.
Mıhlama ile kuymak aynı şey mi?
Evet, aynı yemeğin bölgeye göre değişen adlarıdır. Bazı evlerde kuymak biraz daha sulu, mıhlama daha peynirli ve koyu yapılır.
Mıhlamaya sıcak su mu soğuk su mu konur?
Evden eve değişir. Ilık ya da oda sıcaklığındaki su topaklanmayı en kolay önler. Hangi su kullanılırsa kullanılsın azar azar eklenip sürekli karıştırılmalıdır.
Mıhlama neden uzamaz?
Peynir uygun olmadığı için. Uzayan mıhlama için taze kolot, telli peynir ya da tam yağlı yumuşak kaşar kullanılmalı, peynir eklendikten sonra az karıştırılmalıdır.
Mıhlama neden topaklanır?
Su bir anda eklendiği ya da mısır unu yeterince kavrulmadığı için. Suyu azar azar ekleyip sürekli karıştırın.
Kaşarlı mıhlama olur mu?
Olur. Tam yağlı, taze kaşar kullanıp kısık ateşte pişirin; biraz telli peynirle karıştırmak uzamayı artırır.
Mısır unsuz kuymak olur mu?
Olur. Aynı ölçüde buğday unu ya da irmik kullanılabilir; ancak geleneksel tadı mısır unu verir.
Mıhlama nereye aittir?
Karadeniz mutfağına, özellikle Trabzon ve Rize'ye aittir.
Bu yazı, Kahramanmaraş'taki Moda Bakır atölyesinin ustaları tarafından hazırlanmıştır.